Cost, charge ve pay for: kim ne yapıyor?
Bu üç fiil aynı paraya farklı taraflardan bakar, bu yüzden her birinin öznesi farklıdır. Türkçede “matkabı ödedim” dediğimiz için “I paid the drill” demek cazip gelir; ürün için for gerekir. Faturada ise Türkçedeki gibi for yoktur: “I paid the bill.”
- “The new drill cost £240.” – Özne üründür; geçmiş biçimi yine cost’tur, “costed” değil.
- “The supplier charged the studio £240 for the drill.” – Satıcı alıcıdan ücret alır.
- “Owen paid for the drill with the studio card.” – Alıcı ürünün parasını öder. Bir tutar ya da fatura söylerken for kullanılmaz: “We paid £240”, “We paid the invoice”.
- Nasıl ödediniz: “by credit card”, “by bank transfer”, “in cash”.
Worth, afford ve owe: sorunun neden önemli olduğunu söyleyin
Hatanın sizin için ne anlama geldiğini söylediğinizde şikâyetiniz güçlenir.
- “The drill is worth about £200 now, although it cost more.” – Worth bugünkü değerdir, ödediğiniz fiyat değil.
- “The studio can’t afford to pay the same invoice twice.” – Türkçedeki “karşılayamayız” anlamına gelir. Afford’dan sonra bir isim ya da to + fiil gelir, -ing gelmez.
- Owe hâlâ ödemeniz gereken paradır: “We still owe £90 on the equipment loan.”
- Birinden borç almak borrow, birine borç vermek lend’dir: “Can I borrow £20?” ama “Can you lend me £20?”
Satın alma için past simple, sorun için present perfect
Past simple: söylenen ya da belli olan bitmiş bir zamandaki olay. Present perfect: şu an önemli olan ve bitmiş bir zaman verilmeyen geçmiş eylem. Türkçedeki “-dı” ikisini de karşılar (“dün sipariş verdim”, “iki kez çektiniz”), bu yüzden cümlede bitmiş bir zaman olup olmadığına bakın. Bir şikâyette genellikle ikisi de gerekir.
- “We ordered one drill yesterday.” – Bitmiş bir zaman.
- “You’ve charged us twice.” – Para hâlâ eksik.
- “The supplier has returned the duplicate payment.” – Şu anki sonuç. Bir saat eklerseniz biçim değişir: “The supplier returned the payment at 3:15 yesterday.”
- Takip görüşmesinde: “Has the refund arrived yet?” “It hasn’t arrived yet.” “I’ve already emailed the receipt.”
- İşi şirket yaptıysa edilgen yapı: “We were charged twice for one drill, so the second payment needs to be returned.”
Dinleyin: bir alışveriş, iki çekim
İki iş arkadaşı kart ekstresinde bir hata fark ediyor. Tutarlara dikkat edin: matkap £240 tuttu, yani fazladan çekilen tutar £480 değil £240’tır.
Maya Owen, did you order two cordless drills yesterday?
Owen No, only one. It cost £240, and I paid for it by credit card.
Maya The supplier has charged us twice. Our card statement shows £480.
Owen That second charge could put the training budget into debt. We can't afford that.
Maya Then I'll ask the supplier to reverse the duplicate payment today.
Owen Good. If they do, we can still invest in the rooftop safety rail.
Görüşme: gerçekler, talep, tarih, onay
Her adımı kısa tutun. “Could you…?” kibar duyulur; belli bir gün ve yazılı onay ise kararlı: “I understand mistakes happen, but we can’t wait until next month.” Türkçedeki “kartımdan para çekildi” cümlesini “take out money” ile çevirmeyin; o, bankamatikten para çekmektir. Şirketin kartınızdan aldığı para için charge kullanılır.
- Açılış: “I’m calling about an order we placed yesterday, reference 4471.”
- Gerçekler: “We paid £240 for one drill, but our statement shows two payments of £240.”
- Tek bir işlem: “Could you refund the second payment, please?” Ya da ödeme dilinde: “Could you reverse the duplicate charge?”
- Tarih ve onay: “When will the money be back on the card?” “Could you confirm that by email, with a reference number?”
- Özet: “So, just to confirm: you’ll refund £240 today and email me a reference.”
Tartışma soruları
Her soruyu sesli cevaplayın; bir geçmiş ayrıntı ve bir şimdiki sonuç ekleyin.
- “Have you ever been charged twice? What did you do?”
- “Is a payment problem easier to sort out by phone or by email? Why?”
- “What have you bought recently that was worth the money?”
Sık yapılan hatalar
Çoğu, kimin ne yaptığını sormak yerine fiili çevirmekten gelir:
- “I paid the drill.” Doğrusu “I paid for the drill.”
- “The drill charged £240.” Doğrusu “The drill cost £240.” ya da “They charged us £240.”
- “I have ordered it yesterday.” Türkçedeki “-dı” gibi düşünmeyin; bitmiş zaman past simple ister: “I ordered it yesterday.”
- “We can’t afford paying twice.” Doğrusu “We can’t afford to pay twice.”
Günde 10 dakikalık pratik
Yazmadan önce her şeyi sesli söyleyin.
- 2 dakika: Konuşmayı dinleyin, her tutarın neyi gösterdiğini not edin.
- 3 dakika: Yakın zamanda yaptığınız bir alışverişle ilgili cost, paid for ve charged içeren üç doğru cümle söyleyin.
- 3 dakika: Görüşmeyi referans numarasından özete kadar sesli canlandırın.
- 2 dakika: Telefonu kapatmadan önce söyleyeceğiniz özeti yazın.
Sonraki adım
Aynı gerçekleri kanıta dayalı bir şikâyet e-postasına dökün. Bir bankamatik kartınızı iade edip para vermediyse bunu bildirmeyi çalışın. Ya da küçük bir araştırmayı abartmadan anlatın.