Present passive: is / are + fiilin üçüncü hâli
Bir şey ve ona ne olduğu, işi yapan kişiden daha önemliyse passive kullan: okur pirinci kimin karıştırdığını değil, pirince ne olduğunu bilmek ister. Tek bir şey ya da sayılamayan isim için is, çoğullar için are kullan.
Türkçe tariflerdeki “Soğanlar doğranır, yağda kavrulur.” yapısının karşılığı tam olarak budur: “The onions are chopped and fried in oil.” Fark şu: Türkçe edilgenliği ekle (-ılır, -nir) gösterir, İngilizce ise is / are ister. Tarifler emir kipini de kullanır (“Cut the cabbage.”), ama bir yemeğin nasıl yapıldığını anlatırken passive daha doğal durur.
- Olumlu: “The peppers are filled with rice.”
- Olumsuz: “The fish isn’t fried. It’s grilled.”
- Soru: “How is kimchi made?”
- Düzensiz üçüncü hâller: cut → cut, put → put, make → made, keep → kept, leave → left
Dinle: bir aile yemeği nasıl yapılır?
İki öğrenci, lahanadan yapılan acı bir Kore yemeği olan kimchi’yi konuşuyor. Yedi passive fiili bul. “By my grandfather” kişi önemli olduğu için orada; son satırda ise iki fiil tek bir is’i paylaşıyor.
Öğrenci 1 So, Hana, how is kimchi made?
Öğrenci 2 First, the cabbage is cut into big pieces and salt is added.
Öğrenci 2 The sauce is made with garlic, hot pepper and a little sugar. Then the cabbage is mixed with the sauce by my grandfather. He always does that part.
Öğrenci 2 Finally, the kimchi is put in big jars and kept somewhere cold.
Miktarlar: a few, a little, plenty of, none
Miktar kelimesi isme uymalıdır. İngilizce sayılabilen şeyleri (eggs, onions) sayılamayanlardan (salt, oil, milk) ayırır. Kabaca birkaç = a few, biraz = a little; ama Türkçede “biraz elma” denebilirken İngilizcede çoğul isimle a few gelir: “a few apples”.
- “a few” + çoğul isim: “a few onions”, “a few spoonfuls of sugar”
- “a little” + sayılamayan isim: “a little salt”
- “plenty of” (bol, fazlasıyla) + ikisi de: “plenty of garlic”, “plenty of eggs”
- “none” tek başına durur, “no” ismin önüne gelir: “How much sugar is left?” “None.”
- Artikeller: ilk kez “a bowl”, sonra “the bowl”; genel olarak konuşurken artikel yok: “Kimchi is made from cabbage.” Türkçede artikel olmadığı için bunlar kolayca unutulur.
Yemek fiilleri ve -ed’in üç sesi
İşine yarayacak fiiller: boil (suda haşlamak), fry (yağda kızartmak), roast ve bake (fırında pişirmek), grill (ızgara yapmak), stir (karıştırmak), slice (dilimlemek), mash (ezmek) ve pour (dökmek). -ed ekinin üç sesi var:
- /t/: k, s, p, ş, ç ve f’den sonra: mixed, sliced, baked
- /d/: diğer seslerin çoğundan sonra: served, poured, boiled
- /ɪd/, fazladan bir hece: t ya da d’den sonra: added, roasted
80 kelimelik bir tarif kartı yaz
Tarif kartı bir B1 Preliminary görevi değil, ama doğru dilbilgisini ve net sıralamayı çalışmanı sağlar. Yemeğin adını, miktarlarıyla malzemeleri ve yapılışını yaz; dört passive fiil, üç miktar ifadesi ve dört sıra kelimesi kullan. Bizim örneğimiz yaklaşık 80 kelime; sen kendi ailenin yemeğini yaz.
- “Banana pancakes (for two people)” → ad
- “Ingredients: two ripe bananas, two eggs, a few spoonfuls of flour, a little milk, a little butter, plenty of honey.” → miktarlarıyla malzemeler
- “Method: First, the bananas are mashed with a fork. Then the eggs, flour and milk are added, and everything is mixed well.” → sıra kelimeleri, üç passive
- “After that, a little butter is heated in a pan, and small spoonfuls of the mixture are cooked for two minutes on each side.” → iki passive daha
- “Finally, the pancakes are served with plenty of honey on top.” → son adım
B1 Preliminary’de nerede işine yarar?
fresh, spicy ve herbs gibi yemek kelimeleri, bir fotoğrafı yaklaşık bir dakika anlattığın Speaking Bölüm 2’de de işine yarar.
Reading Bölüm 6 bir open cloze’dur: altı boşluklu kısa bir metin, her boşluğa tek kelime. Boşlukların birçoğu tam da bu küçük kelimeleri ister. Şunları dene:
- “The peppers ___ filled with rice and lamb.” → are
- “You only need a ___ salt.” → little
- “Use plenty ___ fresh herbs.” → of
Tipik hatalar ve doğruları
Kartını kontrol ederken bunları ara:
- “The cabbage cut into pieces.” → “The cabbage is cut into pieces.” Türkçe edilgenliği ekle kurar, İngilizce is / are ister.
- “Salt is add first.” → “Salt is added first.”
- “The onions is fried.” → “The onions are fried.”
- “The cabbage is cutted.” → “The cabbage is cut.”
- “Add a few salt.” → “Add a little salt.”
15 dakikalık pratik rutini
Haftada üç kez yeter:
- 3 dakika: Ailenden bir yemek seç ve malzemelerini miktarlarıyla yaz.
- 6 dakika: Sıra kelimeleriyle dört beş passive adım yaz.
- 3 dakika: is / are’ı, fiillerin üçüncü hâlini ve a few / a little’ı kontrol et.
- 3 dakika: Yemeği 30 saniyede sesli anlat ve kaydet.
Sıradaki adım
Sırada Reading’deki eşleştirme görevi ve Writing Bölüm 2 makalesi var (aşağıdaki bağlantılar); past passive’i de dene: “This cake was first made by my grandmother.”