Beş kalıp ve her birinin çözdüğü sorun
Çocuklar bir kalıbın işini bildiğinde onu daha sık kullanır. Bunları bir set olarak öğretin ve gerçek anlarda pratik yapın: mısır gevreği kutusundaki bir kelime, çocuğunuzun yazmak istediği bir isim ya da sizin bilerek hızlı söylediğiniz bir kelime.
- “What’s this in English?” – kelimeyi bilmiyorum.
- “Sorry?” – kaçırdım, lütfen tekrar söyle.
- “Speak more slowly, please.” – çok hızlıydı.
- “Can you spell it, please?” – harflerini söyle.
- “Thank you.” – kibar kapanış.
Kelime sormak: “What’s this in English?”
Çocuğunuz bir şeyi gösterip “What’s this in English?” diye sorar. Cevap “It’s a…” ile başlar. Tek bir şey için küçük “a” kelimesini unutmayın: “It’s book.” değil, “It’s a book.” Türkçede “bir” çoğu zaman söylenmediği için çocuklar bu “a”yı sık atlar. Eşyanın adı iki kelimeyse “a” bir kez, en başta gelir: “It’s a pencil case.”
Eşya odada değilse “How do you say … in English?” diye sorulur; boşluğa kelimenin Türkçesi gelir, örneğin “silgi”.
- “It’s a chair.” – sandalye
- “It’s a table.” – masa
- “It’s a pencil.” – kurşun kalem
- “It’s a bag.” – çanta
- “It’s a book.” – kitap
- “It’s a pencil case.” – kalem kutusu
Konuşmanın tamamını dinleyin
Yedi kısa satırda bir çocuk bir kelimeyi soruyor, kaçırıyor, daha yavaş söylenmesini istiyor, harflerini soruyor ve teşekkür ediyor. İkinci cevap sadece “Pencil.”: “Sorry?” duyan biri çoğu zaman cümlenin tamamını değil, sadece önemli kelimeyi tekrar eder. Dinleyin, birer rol alın, sonra rolleri değişip “pencil” yerine “book” kullanın.
Nia What's this in English?
Leo It's a pencil.
Nia Sorry? Speak more slowly, please.
Leo Pencil.
Nia Can you spell it, please?
Leo P-E-N-C-I-L.
Nia Thank you.
“Sorry?” ve “Speak more slowly, please.”
Sonu yükselen bir sesle söylenen “Sorry?”, “Lütfen tekrar söyler misin?” demektir. Ses alçalırsa “Sorry.” bir özür olur; ikisini de söyleyin ki çocuğunuz farkı duysun. “Pardon?” da kibardır ve Türkçede de kullandığımız için çocuklara kolay gelir. “What?” anlaşılır ama öğretmene söylenince kaba kaçabilir.
“Speak more slowly, please.” net ama çok hızlı söylenen kelimeler içindir. Çocuğunuz bunu kullandığında biraz daha yavaş cevap verin ki kalıp gerçekten işe yarasın. İleride daha yumuşak hâli kullanılabilir: “Can you speak more slowly, please?”
Kelimeyi harf adlarıyla harf harf söylemek
Bir kelimeyi harf harf söylerken alfabe şarkısındaki harf adları kullanılır: P-E-N-C-I-L, “pi, i, en, si, ay, el” gibi duyulur. Bunlar harflerin kelime içindeki sesleri değildir; harf sesleriyle okuyan çocuğun da bu adlara ihtiyacı vardır.
Türkçe harf adlarına alışkın bir çocuk “pe, e, ne…” diye başlayabilir. En çok karışanlar şunlardır: E “i”, I “ay”, A “ey” gibi okunur. Aynı harf iki kez yan yanaysa birçok kişi “double” der: “B, double O, K”. Önce “bag” ve “book”, sonra “pencil” deneyin.
- bag: B-A-G
- book: B-O-O-K
- table: T-A-B-L-E
- pencil: P-E-N-C-I-L
Evde okul kelimeleri çarkı yapın
Gerekenler: büyük bir kâğıt daire, kâğıttan bir ok, bir çatal çivi, altı küçük kart, kurşun kalem ve boya kalemleri. Çatal çivi yetişkinin işidir.
Biri çarkı çevirip “What’s this in English?” diye sorar, diğeri “It’s a bag.” der. Soran kişi sonra bir kalıp daha ekler: “Sorry?”, “Speak more slowly, please.” ya da “Can you spell it, please?” Sırayla oynayın. Eğlence için cevap veren bilerek fısıldayabilir ya da çok hızlı konuşabilir; böylece “Sorry?” demek için gerçek bir neden olur.
- Her karta bir okul eşyası çizin.
- Daireyi altı parçaya bölün.
- Her parçaya bir resim yapıştırın.
- Oku ortaya takın.
- Çevirin, sorun, cevaplayın, harflerini isteyin.
Sık yapılan hatalar ve kolay düzeltmeleri
Bu hatalar bu aşamada normaldir. Cümleyi doğru hâliyle tekrar edin ve oyuna devam edin.
- “It’s pencil.”: tek bir şey için “a” gelir: “It’s a pencil.”
- “What?”: kaba kaçabilir, “Sorry?” ya da “Pardon?” kullanın.
- “Speak more slow, please.”: doğru kalıp “Speak more slowly, please.”
- “Can you spell, please?”: “it” ekleyin: “Can you spell it, please?”
- Harfleri okuma sesleriyle ya da Türkçe adlarıyla söylemek: alfabe şarkısındaki adları kullanın: “pi, i, en”.
Sonraki adım
Sonra “I don’t understand.” ve “Can you say that again, please?” kalıplarını ekleyin; çocuğunuz kendi adını harf harf söylesin. Aynı kalıplar her yeni konuda işe yarar, örneğin “have got” ile yiyecekleri anlatırken.