postman
doctor
teacher
cleanerBaşlangıç için dört meslek kelimesi
Çocuğunuzun günlük hayattan ya da resimli kitaplardan tanıdığı kişilerle başlayın. Yukarıdaki her kartı çalın, resmi gösterin ve kelimeyi bir kez de siz söyleyin. Sonra her mesleğe küçük bir hareket verin ki çocuğunuz yaparak cevap verebilsin:
- postman (postacı): hayalî bir mektubu bir kutuya atın
- doctor (doktor): oyuncak bir stetoskopla oyuncak ayının kalbini dinleyin
- teacher (öğretmen): bir kitabı kaldırıp “Look!” (Bak!) deyin
- cleaner (temizlik görevlisi): bir bezle masayı büyük daireler çizerek silin
“What’s your job?”: rol yapma oyunu için bir soru
Temel soru “What’s your job?” (Mesleğin ne?), cevap da “I’m a…” ve ardından meslek. Rol yaptığınızı görünür kılın: bir kart alın, “Let’s pretend!” (Hadi rol yapalım!) deyin, o kişi gibi cevap verin, sonra kartı bırakın: “Now I’m Mum again.” (Şimdi yine annenim.) Çocuğunuz sorunun kendisine değil, oyundaki karaktere sorulduğunu görür.
Yetişkinler birbirine genellikle “What do you do?” diye sorar; ama küçük bir çocuk için “What’s your job?” daha anlaşılırdır. Bir kartı göstermeyi, tek kelimeyi (“Doctor!”) ya da tam cümleyi kabul edin. Çocuğunuz tek kelime söylediğinde cümleyi sıcak bir sesle geri söyleyin: “Yes! I’m a doctor.” “a” da böyle, hiç açıklama yapmadan yerleşir.
Dinleyin: iki hayalî meslek sahibi sırayla konuşuyor
Aşağıdaki kayıtta iki çocuk aynı oyunu oynuyor: biri soruyor, öbürü doktor olarak cevap veriyor; sonra roller değişiyor ve cevap “I’m a teacher.” oluyor. Birlikte dinleyin, sonra birer cümle seçip söyleyin ve uygun kartı kaldırın. Rol değiştirmek önemli: çocuğunuz yalnızca cevap vermez, soru da sorar.
Nia What's your job?
Leo I'm a doctor.
Leo What's your job?
Nia I'm a teacher.
“I’m a doctor” mı, “I’m tired” mı? Meslek ve duygu
Aynı başlangıç, “I’m…”, hem bir mesleği hem bir duyguyu söyleyebilir. Meslekten önce “a” gelir: “I’m a teacher.” Duygudan önce gelmez: “I’m tired.”, “I’m happy.” Soru da değişir: “How are you?” (Nasılsın?) birinin nasıl hissettiğini sorar.
Her duyguya, çocuğunuzun taklit edebileceği bir yüz ifadesi verin:
- tired (yorgun): kocaman bir esneme ve düşük omuzlar
- happy (mutlu): geniş bir gülümseme
- sad (üzgün): aşağı kıvrılmış bir ağız
- excited (heyecanlı): hızlı, küçük alkışlar
Yorgun bir arkadaşı fark etmek: yardım eden sözler
Başkasının nasıl hissettiğini fark etmek bu yaşta büyük bir adımdır. Bu sayfadaki kısa hikâyede bir çocuk “I feel tired.” (Kendimi yorgun hissediyorum.) diyor, arkadaşı da “I can see that. Please sit down.” (Görüyorum. Lütfen otur.) diye cevap veriyor. Evde daha kısa bir konuşmayı canlandırın: “How are you?” “I’m tired.” “Please sit down. I can help.” (Lütfen otur. Yardım edebilirim.) Her cümleye bir hareket verin; böylece nezaket bir nasihat değil, yapılan bir şey olur:
- “How are you?”: başınızı hafifçe eğip karşınızdakine bakın.
- “I’m tired.”: esneyin ve gözlerinizi ovun.
- “Please sit down.”: açık bir elle sandalye gösterin.
- “I can help.”: yastık gibi hafif bir şey taşıyın.
“Kapıdaki kim?” oyunu: evde 5 dakika
Meslek resimlerini ya da basit eşyaları kullanın: bir zarf, oyuncak bir stetoskop, bir kitap ve bir bez. Çocuğunuz hâlâ daha fazlasını isterken bitirin.
- Elinizde bir eşyayla bir kapıyı çalın. Çocuğunuz “What’s your job?” diye sorsun.
- Çıkıp cevap verin: “I’m a postman!” Zarfı uzatın.
- Rolleri değiştirin: çocuğunuz bir eşya seçsin, kapıyı çalsın ve cevap versin.
- Bir yorgunluk turu: esneyip “I’m tired.” deyin. Çocuğunuz size sandalye uzatsın: “Please sit down.”
- Eşyaları birlikte toplayın: herkes yine kendisi.
Sık yapılan hatalar
Çoğu küçük ve kolayca düzelir:
- “I’m doctor” demek: Türkçede “Ben doktorum.” derken meslekten önce genellikle “bir” kullanmayız, bu yüzden “a” çocuğa gereksiz gelir. “I’m a doctor!” diye geri söyleyin ve oyuna devam edin.
- “I’m a tired” demek: “a” yerleşince bazı çocuklar onu duygulara da ekler. “Oh, you’re tired!” diye cevap verin.
- Gerçek mesleği sormak: soru oyundaki karakter içindir; bu yüzden önce bir kart ya da eşya kaldırın.
- Bir anda çok meslek: bir iki hafta için dört meslek yeter.
- Nezaketi kurala çevirmek: “Be kind!” (Nazik ol!) bir çocuğun gözünde canlandırması zor bir sözdür. Tek bir davranış gösterin ve adını koyun.
Sonraki adım
Çocuğunuz “I’m a…” ile cevap verip soruyu size geri sormaya başlayınca her hafta karşılaştığı başka meslekleri ekleyin; örneğin cook (aşçı), bus driver (otobüs şoförü) ya da nurse (hemşire). Yeni bir soru da ekleyin: “Who helps us at school?” (Okulda bize kim yardım eder?) “The teacher helps us.” Aşağıdaki oyuncaklar ve meslekler yazıları aynı sıra alma oyununu sürdürür.