plane by air
bus by land
train by land
boat by sea
air
seaAltı taşıt ve “Here’s a…”
Oyuncak ya da resim kullanın: bir oyuncak araba, yapboz parçası bir otobüs, kâğıda çizilmiş bir tekne. Bir taşıtı göstermek için tek bir kısa cümle yeter: “Here’s a plane.” (İşte bir uçak.) Çocuğunuz bir oyuncağı arkasına saklasın, siz “What have you got?” (Elinde ne var?) diye sorun: Çocuğunuz taşıtı çıkarsın ve “Here’s a bus.” desin. Sonra yer değiştirin. Başta “Bus!” demesi de yeterli; siz tam cümleyi geri söyleyin.
Üçüyle başlayın, diğerlerini sonra ekleyin. Bir hareket ve bir ses, her kelimenin akılda kalmasına yardım eder:
- “car” (araba) – küçük bir direksiyon çevirin: “Vroom!”
- “bus” (otobüs) – kocaman, geniş bir direksiyon çevirin
- “taxi” (taksi) – sokakta taksi durdurur gibi elinizi kaldırın
- “train” (tren) – kollarınızı tekerlek gibi döndürün: “Choo choo!”
- “plane” (uçak) – kollarınızı kanat gibi açın: “Whoosh!”
- “boat” (tekne) – avuçlarınızı birleştirip dalga yapın
Tek soru: “Where does it travel?”
Asıl düşünme “Where does it travel?” (Nerede gider?) sorusuyla başlar, çünkü çocuğunuz taşıtı hareket ederken gözünde canlandırmak zorundadır. Cevap “It travels by air.” ya da taşıtın adıyla “The bus travels by land.” şeklindedir. “By” kelimesinden sonra “the” gelmez ve “travels” vızıldayan bir “z” sesiyle biter. Seçilecek üç yer var:
- “by air” (havada) – gökyüzünde: uçak
- “by land” (karada) – yolda ya da rayda: araba, otobüs, taksi, tren
- “by sea” (denizde) – suyun üstünde: tekne
Dinleyin: bir uçak ve bir tekne
İki çocuk, uçağın ve teknenin nerede gittiğine karar veriyor. “What about the boat?” (Peki ya tekne?) ifadesine dikkat edin: Soruyu baştan sormadan sıradakine geçmeyi sağlar. Birlikte dinleyin, sonra oyuncaklarınızla canlandırın.
Nia Look at the plane.
Leo It travels by air.
Leo What about the boat?
Nia It travels by sea.
Hava, kara, deniz oyunu
Şimdi çocuğunuz bir taşıt seçer, nerede gittiğine karar verir ve onu yerine koyar. Üç alan hazırlayın: deniz için mavi bir havlu, kara için çıplak zemin, hava için de sandalyenin üstünde bir yastık.
- Önce siz gösterin: Uçağı kaldırın, “Look at the plane. It travels by air.” deyin ve yastığın üstüne koyun.
- Sırayı devredin: Sıradaki taşıtı çocuğunuz seçsin, siz “Where does it travel?” diye sorun. Parmakla göstermek ya da “Land!” demek yeterli; tam cümleyi siz geri söyleyin, sonra “What about the bus?” diye sorun.
- Bilerek yanlış yapın: Tekneyi karaya koyun. Çoğu çocuk bir yetişkini düzeltmeye bayılır: “No! By sea!”
- Rolleri değiştirin ve beş altı taşıttan sonra, oyun hâlâ eğlenceliyken bitirin.
Uçmaya hazır: Oyuncak uçakla üç adım
Bir oyuncak ya da kâğıt uçakla üç adımı sırayla canlandırın: “Choose a plane.” (Bir uçak seç.), “Check the wings.” (Kanatları kontrol et.), “Let’s fly together!” (Hadi birlikte uçuralım!) Adımlar arasında “What do we do next?” (Sırada ne var?) diye sorun ve adımı önce çocuğunuz söylesin. Bu kısa sıra, dinlediğini akılda tutma becerisini çalıştırır. Sonra yer değiştirin, çocuğunuz yönetsin. Çocuğunuz uçak olup koşmak isterse boş bir alan seçin.
“How do you come to school?”
Çocuklar okulda sık sık “How do you come to school?” (Okula nasıl geliyorsun?) sorusunu duyar; “How do you get to school?” da aynı anlama gelir. Cevaplarda da “by” vardır: “I come by car.”, “I come by bike.” ya da kısaca “I walk.” Eve dönerken taşıtları gözleyin ve “Where does it travel?” diye sorun. Çoğu gün iki dakika, kelimeleri taze tutar.
Sık yapılan hatalar
Bu yaşta bu hatalar normaldir. Düzeltmek yerine doğrusunu geri söyleyin:
- “It travel by air.”: “it”ten sonra fiil “-s” alır: “Yes, it travels by air!”
- “It travels by the sea.”: “the” ile bu ifade “deniz kenarında” anlamına gelir. Yolculuk için “by sea” denir.
- Türkçeden gelen “I come with bus.”: Türkçede “otobüsle” deriz ve “-le” eki “ile” anlamı taşıdığı için çocuk “with bus” diyebilir. İngilizcede ulaşım için “by” kullanılır: “I come by bus.”
- “I come by walk.”: Yürümek için “by” kullanılmaz: “I walk.” ya da “I come on foot.”
Sonraki adım
Çocuğunuz altı taşıtı tek başına ayırınca yenilerini ekleyin ve birlikte karar verin: “helicopter” (helikopter) havada, “bike” (bisiklet) karada, “ship” (gemi) denizde gider. “Seaplane” (deniz uçağı) eğlenceli bir bilmecedir: Hem uçar hem suya iner. Aşağıdaki yazılar evlerle ve “There’s a…” ile bir ada haritasıyla devam ediyor.