True, False, Not Given soruları nasıl işler?
IELTS Academic Reading’de üç uzun metin, 40 soru ve 60 dakika vardır; kâğıt sınavda cevapları aktarmak için ek süre verilmez.
Talimat şunu sorar: “Do the following statements agree with the information given in Reading Passage 1?” İfadeler metindeki sırayı izler ve her birinin üç olası cevabı vardır:
- TRUE: ifade metindeki bilgiyle uyuşuyor.
- FALSE: ifade metindeki bilgiyle çelişiyor.
- NOT GIVEN: metinde bu konuda bilgi yok.
Önce yeri bulun: sabit noktalar ve başka sözlerle anlatım
Başka sözlerle söylenmesi zor kelimeleri arayın: adlar, tarihler, sayılar, terimler. Sonra cümlenin tamamını ve bir sonrakini okuyun; karar verdiren ayrıntı çoğu zaman birkaç kelime ötededir.
Bir arşivi anlatan alıştırma metninde 1963 ve 1964 tarihleri bir hesaplayıcının denenmesine ve bir makbuza götürür. Tarih nereye bakacağınızı gösterir, cevabı vermez. İfadeler metni genellikle başka sözlerle anlatır:
- “donated” yerine “given”.
- “attributes the model to her” yerine “identifies her as the probable maker”.
- “with moderate confidence” yerine “supported but not certain”.
False mı Not Given mı: çelişki mi, sessizlik mi?
İki soruyu sırayla sorun. Metin tam olarak bu nokta hakkında bir şey söylüyor mu? Söylemiyorsa cevap NOT GIVEN. Söylüyorsa, ifadeyle uyuşuyor mu, çelişiyor mu? Uyuşuyorsa TRUE, çelişiyorsa FALSE. Gerçek hayatta doğru olan bir şey bile NOT GIVEN olabilir.
Sayfadaki her kartta örneğin ses kaydı var:
- TRUE: “Text: access improved after the move. Statement: The move improved access.”
- FALSE: “Text: sewing machines were booked most. Statement: Drills were booked most.” En çok ayırtılan eşya yalnızca bir tane olabilir.
- NOT GIVEN: “Text gives a three-day loan but no renewal count.” Uzatmayla ilgili bir iddia kontrol edilemez.
Bir tane deneyin: alet kütüphanesi
Alet ödünç veren bir mahalle kütüphanesini anlatan alıştırma metninden bu bölümü okuyun ve karar verin.
- “Members may reserve an item for three days. Volunteers inspect returned tools every evening, and a qualified technician checks electrical items each Friday.”
Cevabı belirleyen küçük kelimeler
Bir iddianın sınırlarını iddianın kendisi kadar dikkatli okuyun: “expected” “happened” değildir, “may” de “will” değildir. Arşiv metni bir hesaplayıcıyı bir mühendise “with moderate confidence” ile atfediyor ve “does not claim that she invented every tide calculator” diyor. Bu yüzden “The archive is certain who made it.” FALSE; “She invented the first tide calculator.” ise NOT GIVEN.
Alet kütüphanesine dönelim:
- “Sewing machines were the most frequently booked items in the first winter.” TRUE; kurucular matkap ve testere beklese de.
- “Members can renew a reservation twice.” NOT GIVEN: üç günlük süre yazıyor, uzatma yazmıyor.
- “The trustees have confirmed Sunday opening.” FALSE: metne göre yöneticiler “have not announced whether Sunday hours will be introduced”.
Tamamlama ve kısa cevap sorularında kelime sınırı
Not, tablo ve kısa cevap soruları da çıkar. Cevabı metinden, talimattaki sınıra uyarak alın: “NO MORE THAN TWO WORDS” ya da “A NUMBER” gibi; sınırı aşan ya da yanlış yazılan cevap yanlış sayılır.
Boşluğa gelecek biçimi tahmin edin. “create a protected ___” için metinde “a technician creates a protected copy” var; “copy” yazın. Sınır “NO MORE THAN THREE WORDS” iken “Where will rubber panels be tested again?” sorusunun cevabı “a storage building”: üç kelime, çünkü “a” da sayılır. Türkçede “the” gibi belirli bir tanımlık olmadığı için “a” ve “the” sözcüklerinin de sayıldığı kolayca unutulur.
Puan kaybettiren hatalar
Her yanlış cevaba şu nedenlerden birini yazın:
- Metin bir şeyden söz etmiyor diye FALSE seçmek.
- Genel bilgiye ya da kulağa olası gelene göre cevap vermek.
- Tek bir anahtar kelimeyi eşleştirip kişiyi, zamanı ya da sayıyı gözden kaçırmak.
- “expected”, “most” ya da “may” gibi sınırlayıcı bir kelimeyi atlamak.
- TRUE, FALSE, NOT GIVEN sorusuna YES ya da NO yazmak: bu cevap yanlış sayılabilir.
25 dakikalık sınav rutini
Haftada üç dört kez, tek bir deneme metniyle:
- Metin ve soruları için kendinize 20 dakika verin.
- Cevaplamadan önce sabit noktanın ve karar verdiren kelimelerin altını çizin.
- Cevap anahtarıyla kontrol edin: her NOT GIVEN için eksik bilgiyi, her FALSE için çelişen kelimeleri yazın.
- Kendi TRUE, FALSE ve NOT GIVEN ifadenizi yazın ve her birini sesli açıklayın.
- Akademik eşdizimleri not edin: “historically significant”, “a detailed record”, “reach a conclusion”, “insight into” gibi.
Sırada ne var?
Sonra bu kanıt testini yazarın görüşlerini soran Yes, No, Not Given sorularına taşıyın. Ardından birebir sözcüklerin aynı ölçüde önemli olduğu özellik eşleştirme ve özet tamamlama sorularına geçin.