Yes, No, Not Given soruları nasıl işler?
Bu sorular genellikle tartışmacı bir metinden sonra gelir. Talimat, her ifadenin “the views of the writer” ya da “the claims of the writer” ile uyuşup uyuşmadığını sorar. İfadeler metindeki sırayı izler ve her birinin üç olası cevabı vardır:
- YES: ifade yazarın görüşleriyle uyuşuyor.
- NO: ifade yazarın görüşleriyle çelişiyor.
- NOT GIVEN: yazarın bu konuda ne düşündüğünü söylemek imkânsız.
Yazarın sesini bulun
Bir argümanda olgular, başkalarının görüşleri ve yazarın kendi değerlendirmesi iç içedir; cevabı yalnızca sonuncusu belirler. “Rooftop farms are often praised as a direct solution to urban food shortages” cümlesindeki edilgen yapı, Türkçedeki “övülür” gibi, öveni söylemez ve öven yazar değildir.
Yazar değerlendirme sözcüklerinde (“unconvincing”, “still valuable”), öneride (“should”) ve “yet” ya da “therefore” ile işaretlenen dönüşlerde görünür. Tutum bildiren ifadeler de yardımcı olur:
- “fail to convince”, “leave someone unconvinced”: iddia ikna etmiyor.
- “equally unconvincing”: ikinci açıklama da ilki kadar zayıf.
- “struggle to find a causal link”: bir etkenin diğerine yol açtığı gösterilemiyor.
- “be entirely sympathetic to a viewpoint”: yazar o görüşü anlıyor ve destekliyor.
No mu Not Given mı: karşı görüş mü, görüş yokluğu mu?
Önce şunu sorun: yazar tam olarak bu nokta hakkında bir görüş bildiriyor mu? Bildirmiyorsa ifade ne kadar mantıklı görünürse görünsün cevap NOT GIVEN. Bildiriyorsa uyum YES, çatışma NO demektir.
Sayfadaki her kartta örnek cümlenin ses kaydı var:
- YES: “Writer: the narrower role is valuable. Statement: Limited urban farming can still be useful.”
- NO: “Writer: complement rather than replace. Statement: Urban farms should replace regional farming.”
- NOT GIVEN: “Writer: no comment on farm jobs. Statement: The writer prefers indoor-farm jobs to rooftop jobs.” Metinde işlerden hiç söz edilmiyor.
Bir tane deneyin: çatı çiftlikleri
Kent tarımını anlatan bir alıştırma metninden bu bölümü okuyun; metnin tamamının ses kaydı bu sayfada.
- “Rooftop farms are often praised as a direct solution to urban food shortages. … Yet the claim that roofs can feed an entire large city is unconvincing.”
Cevabı değiştiren küçük kelimeler
Yanlış cevapların çoğu konuyu korur ama bir sınırı değiştirir. Metin şöyle biter: “They should complement, rather than replace, regional agriculture.” Çekici bir ifade: “The writer predicts that urban farms will replace all regional agriculture.” Üç bağ kopar:
- Olumsuzluk: “rather than replace” (“yerini almak yerine”) “replace” olmuş.
- Kesinlik: “should” Türkçedeki “-meli” gibi öneri bildirir; “will” ise “-ecek” gibi tahmin bildirir.
- Kapsam: “all”, yazarın “narrower” dediği bir rolü genişletiyor.
- Ayrıca: “does not guarantee a lower overall impact”, “does not lower the overall impact” ile aynı şey değildir.
Çoktan seçmeli sorular ve cümle sonları aynı testi kullanır
Tek cevaplı çoktan seçmeli sorular da aynı şekilde çalışır. Yazarın vardığı sonuç için “Urban farms have no useful role” fazla olumsuz, “Urban farms should replace regional agriculture” fazla geniştir; “Urban farms have a valuable but limited role” ise yazarın kapsamını korur.
Cümle sonu eşleştirme (matching sentence endings) önce bir dil bilgisi kontrolü ekler. Burada her son dil bilgisi açısından uyuyor; bu yüzden kararı anlam verir:
- “Rooftop farms may …” + “strengthen local interest in food production”
- “Indoor farms can …” + “support harvests throughout the year”
- “Shorter transport does not necessarily …” + “guarantee lower overall impact”
- “The writer concludes urban farms should …” + “complement wider food systems”
- Artan son, yani “replace all regional agriculture”, yazarın reddettiği iddia.
Puan kaybettiren hatalar
Her yanlış cevaba şu nedenlerden birini yazın:
- Yazar bir şeyden söz etmiyor diye NO seçmek.
- Aktarılan bir görüşü (“is often praised”, “critics argue”) yazarın görüşü saymak.
- Kendi fikrinize göre cevap vermek.
- Bir sınırı atlamak: “may”, “some”, “rather than”, “not necessarily”.
- Talimat YES ya da NO isterken TRUE ya da FALSE yazmak: bu cevap yanlış sayılır.
25 dakikalık sınav rutini
Haftada üç dört kez, tartışmacı bir deneme metniyle:
- Metin ve soruları için kendinize 20 dakika verin.
- Önemli cümleleri etiketleyin: olgu, aktarılan görüş ya da yazarın görüşü.
- Her ifadede iddianın, kapsamının ve kesinliğinin altını çizin.
- Kontrolden sonra her yanlış cevapta ilk kopan bağı adlandırın.
- Yazarın tutumunu sesli özetleyin, örneğin “The evidence leaves the writer unconvinced that …”
Sırada ne var?
Sonra bu beceriyi IELTS Writing’de ters yönde kullanın: bir argüman paragrafında kendi iddialarınızı kurun, destekleyin ve sınırlayın; böylece “some” hiçbir zaman “all” olmasın. Writing Task 1 aynı kesinliği bir çizgi grafikte ister. False ile Not Given hâlâ karışıyorsa True, False, Not Given sorularına dönün.