Aynı sorunun iki türü
Özet, metnin bir bölümünü yeni ifadelerle yeniden anlatır. Cevaplar genellikle o bölümden gelir, ama her zaman metindeki sırayla değil. Hangi türle karşı karşıya olduğunuzu talimat söyler:
- “Choose NO MORE THAN TWO WORDS from the passage for each answer.” Kelimeleri metinden alırsınız.
- “Complete the summary using the list of words, A–I, below.” Genellikle boşluktan fazla seçenek olan bir kutudan seçersiniz; kâğıt sınavda harfi yazarsınız.
- “ONE WORD ONLY” daha sıkıdır: iki kelimelik cevap, ne kadar doğru olursa olsun yanlış sayılır.
Metinden kelime: kurallar
Bu türde cevabınız doğrudan metindeki kelimelerle karşılaştırılır:
- Kelimeleri metindeki biçimiyle yazın; özet, bu biçim uyacak şekilde yazılmıştır.
- “NO MORE THAN TWO WORDS” bir ya da iki kelimeye izin verir; üç kelime, içinde doğru kelime olsa bile yanlıştır.
- Tanımlıklar da sayılır: “the results” iki kelimedir. “long-term” gibi tireli bir kelime ise tek kelimedir.
- Yanlış yazılan cevap yanlış sayılır; harf harf kopyalayın.
Bir tane deneyin: kompost metni
Bu alıştırma metnini okuyun; ses kaydı da bu sayfada. Talimat: NO MORE THAN TWO WORDS from the passage.
- “Community composting often begins with an unused corner of a shared garden. Residents establish collection points for uncooked plant waste and appoint volunteers to inspect each container. Ventilation prevents excess moisture, while a cover limits heat loss during cold weather. After several months, the material becomes dark compost that can regenerate tired soil. Poorly sorted waste, however, may introduce plastic and slow the process. Clear guidance therefore contributes to cleaner inputs and more reliable results.”
Her boşluğu çevresindeki kelimelerden tahmin edin
Her boşluğa ne tür bir kelime geleceğine karar verin, sonra özetin başka sözlerle anlattığı fikri metinde bulun. Beş boşluklu özetin tamamı ve her cevabın ipucu:
- “Projects may use an ___ corner.” “an”, isimden önce ünlü sesle başlayan bir kelime olduğunu gösterir: “unused”. Türkçede “bir” sonraki sese göre değişmediği için bu ipucu kolayca gözden kaçar.
- “A cover limits ___.” Fiilin bir nesneye ihtiyacı var: “heat loss”.
- “The waste becomes dark ___.” Sıfattan sonra bir isim gelir: “compost”.
- “Incorrect sorting may add ___.” “add”, metindeki “introduce” yerine geçiyor: “plastic”.
- “Clear guidance creates more reliable ___.” Çoğul bir isim uyar: “results”.
En yakın isme değil, bağlantılara bakın
Anahtar kelimenin yanındaki ifade her zaman cevap değildir. “Excess moisture” ifadesi “a cover” ifadesinin hemen önünde, ama metin bu işi havalandırmaya veriyor. Bağlaçlar mantığı gösterir: “while” bir karşıtlığı, “after” zamanı, “however” bir sorunu, “therefore” bir sonucu bildirir.
Akademik metinler bir iddianın kime ait olduğunu ve kanıtın nasıl biriktiğini de işaretler. Sayfadaki her kartta örnek cümlenin ses kaydı var:
- “According to …” bir iddiayı adı verilen bir rapora ya da kişiye bağlar: “According to the field report, noise fell after the barrier was installed.”
- “Since …” zamanda bir başlangıç noktası ya da bir neden bildirir: “Since the wetland reopened, bird counts have risen.” Burada zaman anlamında; bu yüzden ana cümlede present perfect var.
- “Further studies show …” sonraki araştırmaları ekler: “Further studies show that shade also reduces water loss.”
Kelime listesinden seçmek
Liste türünde birden fazla seçenek dil bilgisine uyar; kararı anlam verir ve seçenekler çoğu zaman metni başka sözlerle anlatır. Sayfada ses kaydıyla yer alan ikinci bir alıştırma metni, sokakları serinletmek için ağaçları, kumaş gölgelikleri ve açık renkli yol yüzeylerini karşılaştırıyor.
Kelime listesi: immediate, long-term, glare, mixed, expensive, narrow.
- “Canopies provide ___ shade”: “immediate”. Gölgelikler hemen işe yaradı ve daha ucuza kuruldu; bu da “expensive” seçeneğini eler.
- “Trees support ___ cooling after they mature”: “long-term”, çünkü genç ağaçlar birkaç yıla ihtiyaç duyuyor.
- “Pale surfaces cover a wide area but can cause ___”: “glare”, listedeki tek isim.
- “The final plan is a ___ approach”: “mixed”; boşluktan önceki “a” da “expensive” seçeneğini eler.
Puan kaybettiren hatalar
Alıştırmada her yanlış cevabın nedenini yazın:
- Talimat “from the passage” derken doğru ama kendi kelimelerinizle cevap yazmak.
- Sınırı aşmak ya da özette zaten yazılı olan bir kelimeyi tekrar etmek.
- Metnin boşluğa bağladığı ifade yerine anahtar kelimenin yanındakini yazmak.
- Biçimi değiştirmek: özet “results” isterken “result” yazmak.
- Liste kelimeyi başka sözlerle verirken o kelimeyi metinde aynen aramak.
20 dakikalık sınav rutini
Haftada üç kez, bir deneme testinden tek bir özet sorusuyla:
- Talimattaki türün ve kelime sınırının altını çizin.
- Her boşluğu etiketleyin: isim mi sıfat mı, tekil mi çoğul mu?
- Bölümü bulun, başka sözlerle anlatılan fikri eşleştirin ve aynen kopyalayın.
- Tamamlanmış özeti yeniden okuyun ve her cevaptaki kelimeleri sayın.
- Cevap anahtarıyla kontrol ettikten sonra her yanlışın nedenini not edin.
Sırada ne var?
Sonra aynı kanıt alışkanlığını yazarın görüşlerini soran Yes, No, Not Given sorularına taşıyın ya da False ile Not Given’ı hâlâ karıştırıyorsanız True, False, Not Given sorularına dönün. Ardından Writing Task 1 bunun tersini ister: bir çizgi grafiği kendi kelimelerinizle anlatmak.