Can mi like mı? İki ayrı soru
Can, bir şeyi yapabilip yapamadığınızı sorar; like ise ondan keyif alıp almadığınızı. Cevaplar farklı olabilir: Pek çok kişi bisiklete binebilir ama trafikte bisiklet sürmekten hoşlanmaz. Kısa cevapta ana fiil değil, can ya da do tekrar edilir.
- “Can you swim?” – “Yes, I can.” / “No, I can’t.” (Yüzebilir misin?)
- “Do you like swimming?” – “Yes, I do.” / “No, I don’t.” (Yüzmeyi sever misin?)
- “I can cook, but I don’t like cooking.” (Yemek yapabilirim ama yemek yapmayı sevmem.)
Can’in gündelik üç kullanımı
Can her kişi için aynıdır (I can, she can, they can) ve arkasından gelen fiile “to” ya da “-s” eklenmez. Türkçedeki -ebil eki gibi düşünün: “Yüzebilirim” = “I can swim.” Olumsuzu can’t’tir. Soru için can başa gelir: “Can you drive?”
- Yetenek: “I can swim, but I can’t ski.” (Yüzebilirim ama kayak yapamam.)
- Öneri ve imkân: “We can walk by the river.” (Nehir kenarında yürüyebiliriz.)
- İzin ve kurallar: “Can I park here?” – “No, you can’t, but you can park over there.” “You can pay by card.” (Buraya park edebilir miyim? Kartla ödeyebilirsiniz.)
Love, like, don’t like, hate + -ing
Bu dört fiili bir ölçek gibi kullanın ve etkinliği -ing ile söyleyin. Türkçedeki “sevmek” hem like hem love karşılığı olabilir: “Yüzmeyi severim” hafifse “I like swimming”, güçlüyse “I love swimming” olur. “Nefret etmek” Türkçede ağır duyulur, ama bir etkinlik için “I hate shopping” İngilizcede gündelik ve hafif bir sözdür: sadece hiç keyif almadığınızı anlatır. He ve she ile -s eklenir, olumsuzda doesn’t gelir: “She likes yoga.” “He doesn’t like flying.”
Yazım: swim → swimming ve shop → shopping son harfi ikiler; cycle → cycling sondaki okunmayan -e’yi düşürür.
- love: “I love cooking.” (Yemek yapmaya bayılırım.)
- like: “I like reading.” (Okumayı severim.)
- don’t like: “I don’t like flying.” (Uçakla yolculuğu sevmem.)
- hate: “I hate shopping.” (Alışverişten nefret ederim.)
- Bir arada: “I love cooking, but I hate shopping.”
Boş zaman etkinlikleri için kelimeler
Yukarıdaki kartlarda bu kelimelerin çoğu seslendiriliyor. Her kelimeyi kendi fiiliyle öğrenin, çünkü İngilizce çoğu zaman go, do ya da play ekler. “Yürüyüş yapmak” da “make a walk” değil, “go for a walk” olur.
- Evde: cooking (yemek yapmak), reading (okumak), watching TV series (dizi izlemek)
- Dışarıda: eating out (dışarıda yemek), shopping (alışveriş), buying clothes (kıyafet almak), going to the cinema (sinemaya gitmek)
- Spor ve seyahat: running, cycling, swimming, doing yoga, camping, travelling, flying (uçakla yolculuk)
- Fiiliyle: go running, go swimming, go camping, go shopping, go for a walk, do yoga, play tennis
“Yes, but…”: sınırlar ve öneriler
Gerçek cevaplar nadiren düz bir evet ya da hayırdır. Önce evet deyin, sınırınızı but ile ekleyin, sonra başka bir fikir sunun.
- “Can you cycle?” – “Yes, but I don’t like cycling in the city.” (Evet ama şehirde bisiklet sürmeyi sevmem.)
- “Do you like swimming?” – “Yes, but not in the sea.” (Evet ama denizde değil.)
- Öneri: “We can walk by the river.” “Let’s go for a walk.” “How about the cinema?”
- Cevap: “Perfect.” “Good idea.” Ya da kibarca: “Sorry, I don’t really like running. Can we walk?”
Birlikte bir etkinlik seçmek
İki arkadaş hareketli bir şey yapmak istiyor. Can ile sorulan soruyu, sınırı olan cevabı ve “We can…” ile gelen öneriyi dinleyin. Sonra ikinci konuşmacının cümlelerini kendi sevdiklerinizle söyleyin.
Maya I love cycling. Can you cycle?
Owen Yes, but I don't like cycling in the city.
Maya Do you like walking?
Owen I love going for a walk. I hate running.
Maya Good. We can walk by the river.
Owen Perfect.
Sık yapılan hatalar
Hepsinin kolay bir düzeltmesi var:
- “I like swim.” Türkçedeki “yüzmek” mastarından aktarılır. Like, love ve hate’ten sonra -ing kullanın: “I like swimming.”
- “I can swimming.” / “She can swims.” Can’den sonra fiil yalın kalır: “She can swim.”
- “Do you can drive?” Can soruyu kendisi kurar: “Can you drive?”
- “Yes, I like.” “Evet, severim.” cümlesinden aktarılır. “Yes, I do.” ya da “Yes, I like it.” deyin.
- “I like very much cooking.” “I like cooking very much.” ya da kısaca “I love cooking.” deyin.
Günde 10 dakikalık pratik
Her şeyi sesli söyleyin; her gün biraz çalışmak en iyisidir.
- 2 dakika: Konuşmayı dinleyin; her cümleden sonra durdurup tekrar edin.
- 3 dakika: Her fiil için kendinizle ilgili bir doğru cümle kurun: love, like, don’t like, hate. Birine sınır ekleyin: “I like swimming, but not in winter.”
- 2 dakika: Yapabildiğiniz üç şeyi ve yapamadığınız üç şeyi söyleyin; can’t’i vurgulu söyleyin.
- 3 dakika: Bir arkadaşınızla bir cumartesi planlayın ya da iki rolü de siz okuyun ve “We can…” ile bitirin.
Sonraki adım
Sonra bir şeyi ne sıklıkla yaptığınızı ve bugün neyin farklı olduğunu ekleyin: “I usually cycle to work, but today I’m walking.” Ardından gün ve saatle gerçek planlar yapın: “Are you free on Saturday?” – “Yes, in the morning.”
