İngilizcede birinin mesleği nasıl sorulur? “What does she do?”, does ve sıklık kelimeleri (A1 başlangıç)

Meslek sormak: “What does she do?”

“What does she do?” “Mesleği ne?” demektir; şu an ne yaptığını sormaz. Türkçede “Ne iş yapıyor?” derken -yor kullanırız, ama İngilizcede iş ve düzenli durumlar için geniş zaman (present simple) kullanılır. Cevapta be, a ya da an ve meslek gelir: “She’s a nurse.” Türkçede “O hemşire.” derken artikel yoktur, İngilizcede ise a gerekir. Ünlü sesle başlayan kelimeden önce an kullanın: “an engineer”. Yukarıdaki kartlarda meslek kelimelerinin sesi var: dinleyin ve her birini tekrar edin.

• a teacher (öğretmen), a doctor (doktor), a nurse (hemşire), a journalist (gazeteci), a receptionist (resepsiyonist), a factory worker (fabrika işçisi), a taxi driver (taksi şoförü)
• a waiter / a waitress (garson), a policeman / a policewoman (polis; herkes için “a police officer” da denir)
• Şu an çalışmıyorsa: “He’s a student.” (öğrenci) “She’s retired.” (emekli) “He’s unemployed.” (işsiz). Retired ve unemployed’dan önce a gelmez.

Nerede çalışıyor? Yerler ve şirketler

Yer için work in ya da work at, şirket için work for kullanılır. Türkçedeki “hastanede çalışıyor” da İngilizcede geniş zamanla söylenir: “She works in a hospital.”

• “She works in a hospital.” / “He works in a shop.” / “They work in an office.”
• “She works at home.” – Evden çalışıyor. (a ya da the yok.)
• “He works for an American company.” – Bir Amerikan şirketinde çalışıyor.
• Adı belli bir yerle at çok yaygındır: “She works at the city hospital.”

Bir arkadaşın işi hakkında kısa bir konuşma

Aşağıda biri, karşısındakine bir arkadaşının işini soruyor. İki soruda does’ı, cevapta works’teki -s’i dinleyin; doesn’t’tan sonra work yine -s almıyor. Sonra aynı iki soruyu gerçek bir arkadaşınız için cevaplayın.

She works, she doesn’t work, does she work?

Alışkanlıklar ve kalıcı durumlar için geniş zaman kullanılır. He, she, it ya da tek bir kişiyle (my brother, Anna) olumlu fiil -s alır: she works. Olumsuz ve soru cümlelerinde does ya da doesn’t gelir ve fiil -s’ini kaybeder, çünkü -s artık does’ın üstündedir.

Sondaki ses works’te /s/, lives ve goes’ta /z/ gibi duyulur; watches ve finishes’ta ise fazladan bir hece (/ɪz/) eklenir.

• “He works in a factory.” – Fabrikada çalışır. / “He doesn’t work at night.” – Gece çalışmaz.
• “Does he work at weekends?” – “Yes, he does.” / “No, he doesn’t.”
• “What does he do?” “Where does he work?” “What time does he start?”
• Yazım: watch → watches, finish → finishes, go → goes, study → studies, have → has

Ne sıklıkla? Always’ten never’a

Sıklık kelimeleri ana fiilden önce, ama be’den (am, is, are) sonra gelir: “She usually gets up at six.” ama “He’s always tired.” Olumsuzda doesn’t’tan, soruda özneden sonra gelir: “She doesn’t usually work late.” “Does he often work at home?” Türkçede “genelde” cümlenin farklı yerlerine gelebilir; İngilizcede yeri daha sabittir.

• always (her zaman) → usually (genellikle) → often (sık sık) → sometimes (bazen) → hardly ever (neredeyse hiç) → never (hiçbir zaman)
• Sometimes cümle başına da gelebilir: “Sometimes she works at home.”
• Never cümleyi zaten olumsuz yapar, fiil olumlu kalır: “He never works on Sundays.”; “He doesn’t never work.” denmez.

Birinin gününü anlatmak

Günlük düzen fiillerini sıraya koyun, sonra saat ve sıklık kelimesi ekleyin: “My sister is a nurse. She usually gets up at half past five and goes to work by bus. She often finishes at three. She never works on Sundays.”

• Sabah: get up (kalkmak), have a shower (duş almak), have breakfast (kahvaltı etmek), go to work (işe gitmek)
• Sonra: have lunch (öğle yemeği yemek), finish work (işi bitirmek), go home (eve gitmek), make dinner (akşam yemeği hazırlamak), watch TV (televizyon izlemek), go to bed (yatmak)
• He ya da she ile: gets up, has, goes, finishes, watches

Sık yapılan hatalar

Hepsinin kolay bir düzeltmesi var:

• “She work in a hospital.” → “She works in a hospital.”
• “Does she works?” / “She doesn’t works.” → “Does she work?” / “She doesn’t work.”
• “He don’t work.” → “He doesn’t work.”
• “She is nurse.” → “She’s a nurse.”
• He ile she’yi karıştırmak. Türkçedeki “o” ikisini de karşılar; bir kadından söz ederken she, bir erkekten söz ederken he deyin.
• “She works often at home.” → “She often works at home.”

Günde 10 dakikalık pratik

Her şeyi sesli söyleyin, her gün biraz.

• 2 dakika: Konuşmayı dinleyin, her cümleden sonra durdurup tekrar edin.
• 3 dakika: Tanıdığınız üç kişiyi ikişer cümleyle anlatın: “My brother is a taxi driver. He works in the city centre.”
• 3 dakika: Bir kişi hakkında beş soru sorup sesli cevaplayın: mesleği, çalıştığı yer, başlama saati, hafta sonları, ne sıklıkla.
• 2 dakika: works, lives, goes, watches ve finishes’ı kısa cümlelerde söyleyin.

Sonraki adım

Sırada bir alışkanlığı bugünle karşılaştırmak var. Şimdiki zaman (am, is, are + -ing) şu anı anlatır: “She usually works in an office, but today she’s working at home.” Aynı does soruları plan yaparken de işe yarar: “What time does the film start?”