Bu konudaki çevre kelimeleri
Bu kelimelerle çocuğunuz park ya da dere gibi gerçek bir yeri korumaktan söz edebilir. “Litter” çoğul olmaz: Türkçede “çöpler” deriz ama İngilizcede “litters” değil, “a lot of litter” denir. “Rubbish” İngiliz İngilizcesidir; Amerikan İngilizcesinde “trash” denir.
- clean up – bir yerdeki çöpü ya da dağınıklığı temizlemek
- litter – yere atılmış çöp
- damage – bir şeyi kötüleştiren zarar
- wildlife – doğada yaşayan hayvanlar ve bitkiler, yaban hayatı
- pollution – havayı, suyu ya da toprağı kirleten atık, kirlilik
- rubbish dump – büyük miktarda atığın götürüldüğü yer, çöplük
- the environment – çevremizdeki doğal dünya, çevre
- planet – uzayda Dünya gibi büyük, yuvarlak bir gök cismi, gezegen
Kelimeleri kısa bir röportajda dinleyin
İki çocuk, bir dere kenarını temizleyen bir gruptan söz ediyor. Bir kez dinledikten sonra “When does the group clean up?” (every Saturday) ve “What can litter damage?” (wildlife) diye sorun, sonra kontrol için tekrar açın.
Leo What does your group do for the environment?
Nia We clean up the stream bank every Saturday and pick up litter with gloves.
Nia Why does the litter matter?
Leo It can damage wildlife, and a lot of it ends up at the rubbish dump.
Beş bağlaç, beş görev
Okullarda bu kelimelere “connectives” ya da “conjunctions” da denir. Birini seçmek için ikinci bilginin ne yaptığını sorun: ekleme mi, karşıtlık mı, seçenek mi, sonuç mu, sebep mi?
“So” ve “because” aynı iki bilgiyi zıt uçlardan bağladığı için çocuklar bunları sık karıştırır. “So” sonuçtan önce gelir, tıpkı “bu yüzden” gibi; “because” sebepten önce gelir, tıpkı “çünkü” gibi: “Less rubbish leaves the building because we repair toys.” İki tam cümle arasında “so” ve “but” önüne virgül konur, “because” önüne ise genellikle konmaz.
- and – ekler: “A rain barrel stores water, and we use it for the plants.”
- but – karşıtlık ya da değişim: “Our flat is small, but it has a balcony.”
- or – seçenek: “Neighbours can plant herbs or flowers.”
- so – sonuç: “The window has a shade, so the room stays cooler.”
- because – sebep: “We grow flowers because they support insects.”
Eski alışkanlıklar ve geçmişte süren eylemler: used to ve was doing
“Used to” + fiil, değişmiş eski bir alışkanlığı anlatır, Türkçedeki “eskiden … -ardık” gibi: “We used to waste water.” (Eskiden suyu boşa harcardık.) Soruda “d” düşer: “Did you use to recycle?” Değişimi göstermek için “but now” ve geniş zaman ekleyin: “I used to throw old bottles away, but now I recycle them.”
Was ya da were + -ing, geçmişte sürmekte olan bir eylemi anlatır; Türkçedeki “-iyordu” ekine benzer. “When” ile kısa bir eylem onu böler: “I was picking up litter with gloves when the rain started.” (Yağmur başladığında eldivenle çöp topluyordum.) “While” ile iki eylem aynı anda olur: “The team was planting while we were cleaning.”
Komşular için bilgilendirici metin yazmak
Bilgilendirici metin gerçek bir okura bilgi verir; burada okurlar komşulardır. Çocuğunuz daha yeşil bir ev hakkında dört bilgi planlar, örneğin yağmur suyu fıçısı, gölgelikli pencere, tamir rafı ve balkon çiçekleri, sonra bunları bağlar. Değiştirilebilecek bir örnek: “Our building used to waste water, but now we collect rain for the garden. We repair toys and lamps, so less rubbish leaves the building. Neighbours choose herbs or flowers because both support insects.”
Sonra her bağlacı kontrol edin: “so” ya da “because” yalnızca bir bilgi gerçekten ötekine yol açıyorsa kullanılır. “We collect rain, so the window stays cool.” bağlıymış gibi durur ama doğru değildir.
Sık yapılan hatalar ve kolay düzeltmeleri
Bu hatalar A2 seviyesinde normaldir: cümleyi doğru hâliyle tekrar edip devam edin.
- “It was raining, because we went home.”: “It was raining, so we went home.”
- Bugün de süren bir alışkanlık için “I use to recycle.”: “I usually recycle.”
- “Now we used to repair lamps.”: “Now we repair lamps.”
- “We was cleaning.”: “We were cleaning.”
- “a lot of litters”: “a lot of litter”
Evde oyun: bağla
Beş kart hazırlayın: and, but, or, so, because. Kâğıt şeritlere evinizle ilgili gerçek bilgi çiftleri yazın, örneğin “We turn off the lights.” ve “We use less electricity.” Çocuğunuz uyan kartı seçsin, cümleyi yüksek sesle okusun ve nedenini söylesin. Sonra bir büyükanne ya da büyükbabaya “What did you use to do with old bottles?” diye sorsun.
Sonraki adım
Sırada gerekçeli öneri vermek var, örneğin bir broşürde: “Why not repair your lamp? It saves money.” Ardından çocuğunuz uzun metinleri konu cümleleri olan paragraflara ayırmayı öğrenir.

litter
planet