Görev sizden ne istiyor?
Tek bir konuşmacı bir gruba, örneğin öğrencilere ya da gönüllülere seslenir. Duyduklarınızı dört başlık altında toplayın:
- Amaç: Konuşmacı neden konuşuyor?
- Etkinlik: Ne oluyor, ne zaman ve nerede?
- Değişiklikler: Ne yeni, neden değişti ve ne aynı kalıyor?
- Yapılacaklar: Kim neyi, en geç ne zaman yapmalı ve kim bundan muaf?
Etkinlik saati mi, son tarih mi?
Duyurularda genellikle birkaç zaman ifadesi geçer ve yalnızca biri etkinliğin kendisidir. Bir arşiv atölyesi duyurusunda cuma 16.30 oturumun kendisidir, çarşamba akşamı kayıt son tarihidir, salı ise ödünç dizüstü bilgisayar için daha erken bir son tarihtir. Her zaman ifadesini kendi fiiline ve edatına bağlayın:
- Saat için at, gün ya da tarih için on. Demiryolu standart saatinin başladığı an: “at noon on November 18, 1883”.
- Son tarih, yani harekete geçebileceğiniz en geç an için by: “please book through the archive website by Wednesday evening”.
- Bir noktaya kadar süren durum için until: “The desk stays open until nine thirty.”
- Bir şeyin ancak o anda gerçekleştiğini anlatmak için not … until: “Standard time did not become federal law in the United States until 1918.”
Bir deneyin: üç gün, üç farklı iş
Aynı duyurudan iki cümleyi okuyun, sonra cevaplayın:
- “Places are limited to twenty participants, so please book through the archive website by Wednesday evening.”
- “A small number of loan laptops are available, but these must be requested by Tuesday so staff can prepare them.”
Ne değişti, ne aynı kaldı?
Bir güncellemede ciltleme atölyesi, bakım ekibinin tavanı incelemesi gerektiği için Studio B’den Studio D’ye taşınır. Atölye 14.30’da başlar (“half an hour later than originally planned”), ama bitiş saati aynıdır: “It will still finish at four.” Bir soru ilk başlangıç saatini sorabilir ve onu sizin hesaplamanız gerekir: saat 14.00. Dinlemeniz gereken işaretler:
- Değişiklik: move from … to …, instead of, rather than, no longer.
- Gerekçe: because, so that, to allow time for.
- Değişmeyen: still, as usual, unchanged.
- Edilgen yapı dikkati neyin değiştiğine çeker: “The workshop has been moved to Studio D.”
Koşullar ve istisnalar: kim ne yapmalı?
Birçok talimat dinleyicilerin yalnızca bir kısmı için geçerlidir. Gönüllüler ilk vardiyalarından önce bir tanıtım videosu izlemelidir, ama duyuru şunu da ekler: “If you completed this induction for our exhibition last month, you do not need to repeat it.” Her kuralı, sorunun sözünü ettiği kişiye uygulayın:
- Zorunluluk: must, should, please, before your first shift.
- İstisna: do not need to, there is no need to.
- Koşul: if, unless, as long as. Videoyu geçen ay tamamlamış olmak, sergiyi gezmiş olmakla aynı şey değildir.
- Katılamayanlar için son tarih ve iletişim yolu: “email the coordinator by five o’clock on Monday”. “Replying to the public social-media post will not notify the coordinator directly.”
Tipik hatalar
Bir alışkanlık işe yarar. Türkçede “-e kadar” hem “by” hem “until” anlamını taşır: “Salıya kadar başvurun” bir son tarihtir, “Salıya kadar buradayım” ise süren bir durumdur. İngilizcede bunlar ayrı kelimelerdir; “by” kelimesini “en geç” diye düşünün ve notlarınızda her son tarihin yanına “by” yazın.
- Soru ne zaman kayıt yaptırmanız gerektiğini sorarken etkinlik saatini vermek.
- Bir yeri yalnızca duyduğunuz için seçmek: “in Room C at six thirty, rather than the main lounge” cümlesinde lounge, yani salon, elenir.
- Duyurunun muaf tuttuğu birine bir zorunluluğu uygulamak.
- Her şeyin değiştiğini sanmak: Yeni bir salon, yeni bir bitiş saati anlamına gelmez.
15 dakikalık pratik rutini
Metni olan alıştırma duyurularını kullanın:
- Bir kez dinleyin ve tekrar dinlemeden önce cevaplayın; sınavdaki gibi.
- İkinci dinleyişte üç sütun doldurun: etkinlik, son tarihler, değişiklikler ve istisnalar.
- Metinde by, until, still, instead, if ve unless kelimelerinin altını çizin.
- Duyuruyu tek bir dinleyici için yeniden anlatın: “If you need a loan laptop, request it by Tuesday.”
- Bir değişiklik, değişmeyen bir ayrıntı ve bir istisna içeren kısa bir duyuru yazın.
Sonraki adım
Her duyuruya şu soruyu sorun: “what exactly has changed, from when, and by when must I act?” Bir duyuruyu tek dinleyişte bir arkadaşınıza aktarabildiğinizde akademik konuşmalara geçin. Konuşma pratiği için “An email works as long as…” kalıbıyla başlayarak şu soruyu cevaplayın: “What is the best way for a university to announce an important change: an email, an app notification or a notice in the building?”