snake
crocodile
monkey
parrot
lion
elephant
eating
walking
sleeping
running
Dört hareket, altı hayvan
Çocuğunuz bazı hayvan adlarını büyük ihtimalle zaten biliyor. Bu konu bir sonraki adımı ekler: hayvanın ne yaptığını. Birbirinden tamamen farklı görünen iki hareketle başlayın: “sleeping” (uyuyor) ve “running” (koşuyor). Bunlar kolaylaşınca “eating” (yemek yiyor) ve “walking” (yürüyor) ekleyin. Her kartın sesini dinletin, hareketini yapın ve çocuğunuz taklit etsin; kelime çoğu zaman arkasından gelir.
Altı hayvan “snake” (yılan), “crocodile” (timsah), “monkey” (maymun), “parrot” (papağan), “lion” (aslan) ve “elephant” (fil); hepsi kolayca canlandırılır: tıslayan bir yılan, hortumunu sallayan bir fil. İlk oyun için iki hayvan ve iki hareket yeterlidir.
- “sleeping” – eller yanağın altında, gözler kapalı, hafif bir horlama
- “running” – kollarınızı sallayarak olduğunuz yerde koşun
- “eating” – elinizi ağzınıza götürüp çiğneyin
- “walking” – odada büyük, yavaş adımlarla yürüyün
İki ayrı soru: “What is it?” ve “What’s it doing?”
Bir hayvanın adını söylemek ile ne yaptığını anlatmak iki ayrı sorudur ve cevapları da farklıdır. “-ing” ile biten kelime şu anda olan bir şeyi anlatır; Türkçedeki “-iyor” ekine benzer: “sleeping” – “uyuyor”. Çocuğunuza dil bilgisi anlatmanız gerekmez: Bu yaşta “It’s sleeping” bir şarkı dizesi gibi tek parça öğrenilir.
İki soruyu bu sırayla sorun:
- “What is it?” – “It’s a lion.” (“Bu ne?” – “Aslan.”) Hayvanın adını söyler.
- “What’s it doing?” – “It’s sleeping.” (“Ne yapıyor?” – “Uyuyor.”) Şu anda ne yaptığını söyler. “What’s”, “what is”in; “It’s” de “it is”in kısaltmasıdır.
- “What’s the monkey doing?” – “It’s running.” Hayvanın adı soruya girebilir; cevap yine “It’s” ile başlar.
Soruları ve cevapları dinleyin
Aşağıdaki kısa konuşmada iki çocuk hayvan resimlerine bakıyor. Sormanın iki yoluna dikkat edin: “Look at the lion.” cümlesinden sonra gelen “What’s it doing?” ve “What’s the monkey doing?”. Birlikte dinleyin; her cevaptan sonra doğru resmi gösterin.
Leo Look at the lion. What's it doing?
Nia It's sleeping.
Nia What's the monkey doing?
Leo It's running.
Hayvan hareketleri oyunu: Bırakın çocuğunuz yönetsin
Çocuklar kelimeleri hareketle birleştirince daha iyi hatırlar. Bu oyunda çocuğunuz hayvanın kendisi olur:
- Bir hayvan kartı ve bir hareket kartı gösterin, örneğin aslan ve koşmak. Çocuğunuz canlandırsın, siz “What’s the lion doing?” diye sorun. Bir hareket, “Running!” ya da tam cümle: Hepsi geçerli.
- Yer değiştirin: İki kartı çocuğunuz seçsin, siz canlandırın. Komik eşleşmeler güldürür: koşan bir yılan, uyuyan bir papağan.
- Hareket komutları: Fil gibi odada dolaşın ve “Running!” ya da “Sleeping!” deyin; herkes hemen o harekete geçsin. Sonra komutu çocuğunuz versin.
- Üç dört turdan sonra, çocuğunuz hâlâ istekliyken bitirin.
Gerçek hayvanları sabırla izleyin
En iyi örnekler gerçek hayvanlardır, çünkü yaptıkları şey sürekli değişir. Pencerede bir kedi, parkta bir köpek ya da gölet kenarındaki kuşlar yeterli. Önce durup sessizce izleyin. Bir şey olmazsa sakin bir cümleyle örnek olun: “Not yet. I can wait.” (“Henüz değil. Bekleyebilirim.”) Hayvan kıpırdayınca fısıldayın: “What’s it doing?”
Yalnızca ikinizin de gördüğü şey hakkında cevap verin. Kedi uyumayı bırakıp yemek yemeye başlarsa cevap da değişir: “Look! Now it’s eating.” “-ing” biçimi tam olarak bunun içindir.
Sık yapılan hatalar
Bu yaşta bu hatalar normaldir. Düzeltmek yerine doğrusunu geri söyleyin:
- “What’s it doing?” sorusuna “It’s a lion.”: Çocuğunuz hareketi değil, hayvanın adını söyledi. Hareketi gösterip “Yes, it’s a lion. It’s sleeping!” deyin.
- “It sleeping.”: Türkçede “uyuyor” tek kelimedir ve “is” için ayrı bir kelime yoktur; bu yüzden küçük “is” kolayca kaybolur. Tam cümleyi geri söyleyin: “It’s sleeping.”
- “It’s sleep.”: “-ing” eki düşer. Ekle birlikte tekrar edin: “Yes, it’s sleeping!”
- On kartı birden göstermek: Bir oyun için iki hayvan ve iki hareket yeterli.
Sonraki adım
Çocuğunuz “What’s it doing?” sorusunu yardım almadan cevaplayınca insanlar hakkında da sorun: “What’s Daddy doing?” – “He’s cooking.” Böylece “he” ve “she” devreye girer, evdeki her hareket İngilizce pratiğe dönüşür. Hayvan oyununa “swimming”, “flying”, “jumping” gibi yeni hareketler ekleyin. Aşağıdaki yazılar hayalî bir uzay yolculuğu, acıkmak ve susamak ve bir ada haritasıyla devam ediyor.