Dziesiątki: od twenty do one hundred
Duże liczby zaczynają się od dziesiątek. Większość to mała liczba z końcówką “-ty”, podobnie jak polskie “-dzieści” i “-dziesiąt”, ale pisownia i wymowa często się zmieniają. Gdy mówisz kolejne słowo, dziecko pokazuje dziesiątki, otwierając obie dłonie: dwa razy przy “twenty”, trzy razy przy “thirty”.
Dziesięć dziesiątek to “one hundred”. Po polsku mówimy po prostu “sto”, ale po angielsku przy liczbie 100 przed “hundred” musi stać “one” albo “a”.
- twenty – 2 dziesiątki (nie “twoty”)
- thirty – 3 dziesiątki (nie “threety”)
- forty – 4 dziesiątki (“four” ma “u”, “forty” nie)
- fifty – 5 dziesiątek (nie “fivety”)
- sixty, seventy – 6 i 7 dziesiątek, wystarczy dodać “-ty”
- eighty – 8 dziesiątek (jedno “t”)
- ninety – 9 dziesiątek (zostaje “e” z “nine”)
- one hundred – 10 dziesiątek
Dziesiątki i jedności: każda liczba do 99
Najpierw mówimy dziesiątki, potem jedności: cztery dziesiątki i sześć jedności to “forty-six”, osiem dziesiątek i dziewięć jedności to “eighty-nine”. Kolejność jest taka sama jak w “siedemdziesiąt trzy” i tak jak po polsku nic nie stoi pomiędzy: nie ma “and”. W piśmie obie części łączy łącznik: “seventy-three”. Gdy nie ma jedności, dziesiątka stoi sama: pięć dziesiątek to po prostu “fifty”.
W dialogu poniżej jedna osoba wybiera dziesiątki i jedności, a druga nazywa liczbę. W codziennej mowie “It is seventy-three.” często brzmi “It’s seventy-three.” i obie formy są poprawne.
Nia Choose tens and ones.
Leo Seven tens and three ones.
Nia What number is this?
Leo It is seventy-three.
Od jedenastu do dziewiętnastu: liczby z własną regułą
“Eleven” i “twelve” to osobne słowa. Od thirteen do nineteen angielski mówi najpierw jedności i dodaje “-teen”: “six” plus “teen” to “sixteen”. Tu polski pomaga, bo “trzynaście” to też “trzy” plus “-naście”. Trudność polega na tym, że od 21 wzwyż kolejność jest odwrotna, dlatego dzieci łatwo mylą te liczby.
Najtrudniejsze są pary takie jak 13 i 30. Słuchaj końcówki: “-teen” jest długie i kończy się dźwiękiem “n”, a “-ty” jest krótkie. Wypowiedziane osobno “thirteen” ma akcent na końcu, a “thirty” na początku. Powiedz jedno słowo z pary, a dziecko niech wskaże właściwą liczbę.
- thirteen (13) – thirty (30)
- fourteen (14) – forty (40)
- fifteen (15) – fifty (50)
- eighteen (18) – eighty (80)
Liczenie do 100 odcinkami po dziesięć
Liczenie do stu za jednym razem jest długie i łatwo się zgubić. Lepiej licz odcinkami po dziesięć: 21–30, potem 31–40. W każdym odcinku jedności się powtarzają: twenty-one, twenty-two… twenty-nine. Potem przychodzi trudny krok do następnej dziesiątki. Niektóre dzieci mówią tu “twenty-ten”; następna liczba to “thirty”.
Posłuchaj jednej z kart z zakresami na tej stronie, a potem policzcie ten odcinek razem na głos. Następnie spróbujcie liczyć wstecz, od fifty do forty-one.
Zabawa w domu: zbuduj i nazwij
Zrób dziesięć pęczków po dziesięć ołówków albo słomek, każdy spięty gumką recepturką, i zostaw dziewięć luźnych. Powiedz “Choose tens and ones.” Dziecko wybiera siedem pęczków i trzy luźne ołówki i mówi “Seven tens and three ones.” Ty pytasz “What number is this?”, a dziecko odpowiada “It is seventy-three.” Potem zamieńcie się rolami.
Następnie zmień tylko jedną część. Dodaj pęczek: jaka to teraz liczba? Zabierz jeden luźny ołówek: a teraz? Dziecko widzi, które słowo się zmienia. Na spacerze czytajcie po angielsku numery domów, autobusów i stron w książce.
Częste błędy i proste poprawki
Na tym etapie to normalne. Powtórz liczbę poprawnie i grajcie dalej.
- “thirty” zamiast 13 albo “thirteen” zamiast 30: powiedz parę obok siebie i słuchaj długiego “-teen”.
- “twenty-ten” po twenty-nine: następna liczba to “thirty”.
- “three and seventy” albo “seventy and three”: najpierw dziesiątki i bez “and”, tak jak po polsku: “seventy-three”.
- “fourty”: “four” ma “u”, ale “forty” nie.
- Samo “hundred”: nie myśl jak przy polskim “sto”, mów “one hundred” albo “a hundred”.
- “It seventy-three.”: w odpowiedzi potrzebne jest “is”: “It is seventy-three.”
Co dalej
Gdy liczby do 100 są już łatwe, używajcie ich do prawdziwych rzeczy. Zapytaj “How old is Grandma?”, a dziecko niech odpowie “She is seventy-three.” Liczcie przedmioty: “How many books are there?” “There are forty-six.” Później ta sama zasada dziesiątek i jedności pomoże przy cenach i podawaniu godziny.
