Pięć zmysłów, pięć części ciała
Małe dzieci najlepiej uczą się zmysłów jako czynności: po angielsku każdy zmysł to coś, co dziecko robi jedną częścią ciała. Zacznij od „see” i „hear”, które najłatwiej pokazać, potem dodaj „touch”, a „smell” i „taste” zostaw na koniec. Odtwórz kartę, pokaż gest i pozwól dziecku najpierw naśladować gest, a dopiero potem słowa:
- „see with eyes” (widzieć oczami) – zrób z palców kółka wokół oczu, jak okulary
- „hear with ears” (słyszeć uszami) – przyłóż do ucha dłoń zwiniętą w muszelkę
- „smell with nose” (wąchać nosem) – powąchaj wymyślony kwiatek: „Mmm!”
- „taste with mouth” (smakować ustami) – poliż wymyślone lody
- „touch with hands” (dotykać rękami) – pogłaszcz wymyślonego kota
Jeden schemat dla pięciu zmysłów
Jedno zdanie obejmuje cały temat: „I can hear with my ears.” (Słyszę uszami.) Ma trzy części: „I can”, słowo oznaczające zmysł oraz „with my” z częścią ciała. Zmień dwie ostatnie, a masz wszystkie pięć: „I can see with my eyes.”, „I can touch with my hands.”
Pytanie kończy się na „with”: „What can you hear with?” (Czym słyszysz?) To zupełnie normalny, codzienny angielski. Krótka odpowiedź, „My ears!”, też jest naturalna i jest świetną pierwszą odpowiedzią; ty potem powtarzasz całe zdanie.
Posłuchaj: dwoje dzieci zauważa kwiatek
Dwoje dzieci zauważa ten sam kwiatek na dwa sposoby, a potem jedno zadaje najważniejsze pytanie. Zwróć uwagę, że w środku schematu może stanąć przedmiot („I can smell the flower with my nose.”), a potem „it” zastępuje „the flower”.
Nia I can smell the flower with my nose.
Leo I can see it with my eyes.
Leo What can you hear with?
Nia My ears!
Pantomima zmysłów: niech prowadzi dziecko
Dzieci lepiej pamiętają słowa, których używają w zabawie. Na zmianę pokazujcie i zgadujcie:
- Zapytaj „What can you hear with?”. Dziecko przykłada dłoń do ucha: „My ears!”
- Zamiana: dziecko pokazuje gest bez słów, a ty zgadujesz: „You can smell with your nose!”
- Pomyl się celowo: wskaż nos i powiedz „I can hear with my nose!”. Większość dzieci uwielbia poprawiać dorosłych: „No! Ears!”
- Skończcie po trzech, czterech kolejkach, póki zabawa jest jeszcze przyjemna.
Znajdź zmysł na obrazku
W inne dni wskazuj rzeczy w dowolnej książeczce z obrazkami: dzwonek, kwiatek, tort, kotka. Przy dzwonku zapytaj „What can you hear with?” i pozwól dziecku odpowiedzieć gestem i słowami. Obrazki wystarczą; nie potrzebujesz prawdziwego jedzenia ani rzeczy do wąchania.
Dzieci w wieku 6–7 lat mogą pójść o krok dalej: niektóre rzeczy pasują do kilku zmysłów. Zapytaj „What can you do with an apple?” i przyjmij każdy zmysł, który dziecko potrafi pokazać: wzrok, dotyk i smak.
Rozgrzewka: taniec w trzech krokach
Minutowy taniec przed zabawą rozrusza wszystkich. Mów kroki po kolei, róbcie je razem, a potem niech dziecko samo podaje komendy: „Raise your arms. Move your body. Tap your feet.” (Podnieś ręce. Porusz ciałem. Postukaj stopami.)
To samo słowo „can” zamienia każdą czynność w pytanie: „Can you stamp your feet?” – „Yes, I can.” Spróbujcie jeszcze trzech ruchów:
- „stamp your feet” – tupnij nogami
- „nod your head” – kiwnij głową
- „bend your legs” – ugnij nogi
Częste błędy
W tym wieku te błędy są normalne. Zamiast poprawiać, powtórz poprawną wersję:
- „I can hear my ears.”: po polsku mówimy „słyszę uszami” bez przyimka, bo całą pracę wykonuje końcówka „-ami”. Dlatego dziecko łatwo pomija „with”, a po angielsku jest ono potrzebne: „I can hear with my ears.”
- „I can see with eyes.”: po polsku nie mówimy „moimi oczami”, gdy chodzi o zwykłe patrzenie, więc „my” też łatwo znika. Po angielsku części własnego ciała mają „my”: „with my eyes”.
- „I can see with my eye.”: patrzymy obojgiem oczu, słuchamy obojgiem uszu i dotykamy obiema rękami, więc zwykłe zdanie ma „-s”: „with my eyes”. „Nose” i „mouth” zostają w liczbie pojedynczej.
- Poprawianie każdej odpowiedzi: jeśli dziecko mówi dobre słowa z drobnym błędem, uśmiechnij się i powtórz je poprawnie.
Co dalej
Gdy dziecko używa schematu bez pomocy, dodaj przedmiot: „I can hear the bell with my ears.” Później odwróć pytanie: „What can you see?” – „I can see a bird.” Artykuły poniżej przechodzą do twarzy, przyborów szkolnych, liczenia i środków transportu.

hear with ears
see with eyes
smell with nose
taste with mouth
touch with hands