ice skating
skiing
baseball
rugby
mountain biking
caving
paragliding
rock climbing
Osiem sportów i czasowniki, które się z nimi łączą
Dziecko pewnie zna już część tych sportów; nowy jest czasownik przed nimi. Caving to zwiedzanie jaskiń pod ziemią, a paragliding to paralotniarstwo. Po polsku mówimy “uprawiać sport” albo “jeździć na nartach”, więc łatwo o “do skiing” czy “ride skis”, a po angielsku jest po prostu “go skiing”. Poproś dziecko, żeby podzieliło osiem sportów na dwie grupy:
- play + gry z piłką i gry zespołowe, jak polskie grać: “play baseball”, “play rugby”
- go + zajęcia zakończone na -ing: “go skiing”, “go ice skating”, “go mountain biking”, “go caving”, “go paragliding”, “go rock climbing”
How long i how often: opis zawodniczki
Profil sportowy wymaga trzech czasów. Rutyna to present simple: “She trains three evenings a week.” Coś, co zaczęło się w przeszłości i trwa nadal, to present perfect z for: “She has climbed for four years.” Po polsku mówimy “wspina się od czterech lat”, w czasie teraźniejszym, dlatego łatwo powiedzieć “She climbs since four years.” Zakończony moment, taki jak “last spring”, wymaga past simple. W tym wywiadzie o młodej zawodniczce uprawiającej wspinaczkę zapytaj dziecko, jakiego czasu używa każda odpowiedź.
Nia How experienced is she?
Leo She has climbed for four years and completed her first outdoor route last spring.
Nia How often does she train?
Leo She trains indoors three evenings a week, and she goes mountain biking on Sundays.
Prawdziwe plany: if + czas teraźniejszy, potem will
Tego wzoru używamy, gdy coś może się naprawdę zdarzyć. Część z if ma czas teraźniejszy, choć mówi o przyszłości: “What will you do if the weather changes?” “If it rains, I will train indoors.” Uwaga: po polsku mówimy “Jeśli będzie padać, będę trenować w środku”, z czasem przyszłym w obu częściach, dlatego “If it will rain” to typowy błąd polskich uczniów. Części można zamienić: “I will train indoors if it rains.” Przecinek stawiamy tylko wtedy, gdy if jest na początku.
- If the path is dry, we will ride.
Wyobrażone wybory: if + czas przeszły, potem would
W wyobrażonej sytuacji po if używamy czasu przeszłego, a w drugiej części would: “If I tried caving, I would go with a guide.” Tried nie znaczy tu wczoraj; forma przeszła pokazuje, że to tylko wyobrażenie. Po polsku powiedzielibyśmy “Gdybym spróbował speleologii, poszedłbym z przewodnikiem.” Porównaj “If we go skiing this winter, I will take lessons.” (możliwy wyjazd) z “If I went skiing, I would take lessons first.” (tylko wyobrażenie). Porozmawiajcie o tych pytaniach i za każdym razem pytaj o powód.
- Would you try paragliding? Why or why not?
- If you went caving, what would you take?
Przeciwieństwa z dis- i in-
Wiele angielskich przeciwieństw tworzy się przedrostkiem i nie ma prostej reguły, który wybrać, więc ucz się par razem: “An inexperienced climber should go with an experienced coach.” Nie mówi się “unhonest” ani “uncorrect”.
- honest – dishonest (uczciwy – nieuczciwy)
- like – dislike (lubić – nie lubić)
- obey – disobey (przestrzegać zasad – celowo je łamać)
- correct – incorrect (poprawny – niepoprawny)
- experienced – inexperienced (doświadczony – niedoświadczony)
- sensitive – insensitive (wrażliwy na uczucia innych – nieczuły)
Od mapy pojęć do ulotki dla odwiedzających
W mapie pojęć miejsce jest w środku, a od niego odchodzą trzy gałęzie: co mogą robić odwiedzający, kto im pomaga i co muszą ze sobą przynieść. Każda gałąź zmienia się w jedno, dwa zdania, zwykle polecenia typu “Choose…” albo “Bring…”. Sprawdź, czy żadna gałąź nie zginęła; tę o pomocy łatwo pominąć. Przykład dla wymyślonego parku:
- TRY THE RIVERSIDE BIKE PARK
- Choose the easy track or the hill track.
- If you are new, a coach will help you.
- Bring a helmet, gloves and water.
- If it rains, the hill track will close.
Zabawa w domu: plan A i plan B
Sprawdźcie razem jutrzejszą prognozę pogody. Dziecko układa dwa prawdziwe plany: “If it is sunny, we will ride to the park. If it rains, we will play table tennis.” Potem podaj nazwę sportu i zapytaj “Would you try it?”; dziecko odpowiada z would i podaje powód. Innego dnia narysujcie mapę pojęć dla znanego wam basenu albo parku i napiszcie razem ulotkę z czterech zdań.
Częste błędy i proste poprawki
Powtórz zdanie poprawnie i rozmawiajcie dalej.
- “If it will rain…”: po if nie ma will: “If it rains, I will stay inside.”
- “If I would try caving…”: would tylko w jednej części: “If I tried caving, I would…”
- “She climbs since four years.”: to wciąż trwa, a długość czasu łączy się z for: “She has climbed for four years.”
- “She has finished the route last spring.”: zakończony moment wymaga past simple: “She finished the route last spring.”
- “play skiing”, “play caving”: “go skiing”, “go caving”.
Co dalej
Potem przychodzi czas na doświadczenia z have i has oraz since, for, just i already: “We have been here since six.” Później would posłuży też do rad: “If I were you, I would wear a helmet.”