Ders konusundan bir soru çıkarın
Önce defterdeki bir başlığa bakın: günlük rutinler, sevilen etkinlikler, okul kulüpleri ya da gelecek hafta yapılacak bir plan. Çocuğa bütün üniteyi anlatmasını istemek yerine tek bir soru sorun. ‘What do you like about your science class?’ gibi açık ama dar bir soru, iki cümleyle yanıtlanabilir. Çocuk ‘I like experiments’ derse ‘Which experiment?’ diye devam edin. Cevapların kısa olması sorun değildir; önemli olan ikinci soruyu duyup yeni bir bilgi eklemesidir.
On ile on altı yaş arasında aynı örnek herkese uymaz. Daha küçük bir öğrenci arkadaşları ve günlük etkinlikleri anlatmak isteyebilir; daha büyük bir genç seçtiği bir proje hakkında fikir söylemek isteyebilir. Örnek diyaloğu çocuğun ilgi alanına ve okulda gördüğü dil yapılarına göre sadeleştirin. Bilmediği bir kelimeyi Türkçe söyleyip sonra birlikte aramak konuşmayı kesmekten iyidir. Evdeki deneme okulun ölçme ve öğretim sürecinin yerine geçmez; öğretmene hangi alanda destek gerektiğini gösterebilir.
Cevap vermekten soru sormaya geçin
İlk turda yetişkin soruyu sorar, çocuk cevaplar. İkinci turda roller değişsin. Çocuğun ‘What about you?’ demesi bile konuşmanın yönünü değiştirdiğini gösterir. Ardından daha belirgin bir soru kurabilir: ‘What was your favourite subject at school?’ Böylece hazır cümle tekrarı yerine karşılıklı dinleme oluşur. Süreyi kısa tutun; iki ya da üç düzenli tur, uzun ve yorucu bir prova kadar değerli olabilir. Çocuk istemediğinde ertesi gün başka bir konu seçin.
Bir hafta boyunca yalnızca bir gelişme işareti izleyin: soruyu anlama, yanıtı uzatma veya karşı soru kurma. Hata sayısı çıkarmayın; ilerlemeyi gerçek bir örnekle not edin. Öğretmenli derste çocuk farklı bir konuşmacıyı dinleyip kendini yeniden ifade etmeyi deneyebilir. Destek ararken yaş grubunu, okul düzeyini ve konuşma konusunda zorlandığı durumu açıkça paylaşın. Böylece hedef ‘genel olarak İngilizceyi düzeltmek’ gibi belirsiz kalmaz; örneğin sınıf sunumunu anlatmak gibi uygulanabilir bir duruma dönüşür.
Uyarlanacak bir örnek
Okul kulübü hakkında dört kısa tur
- Parent
What club did you join at school?
Okulda hangi kulübe katıldın?
- Teen
I joined the science club.
Bilim kulübüne katıldım.
- Parent
What do you do there?
Orada ne yapıyorsunuz?
- Teen
We build small projects. What club would you choose?
Küçük projeler yapıyoruz. Sen hangi kulübü seçerdin?
Şimdi dene
Bu akşam deneyebileceğiniz konuşma
Okulda gerçekten konuşulan bir konuyu seçin; örneği bire bir ezberletmeyin.
- Çocuğun defterinden bu haftaya ait tek bir konu seçip o konu hakkında bir İngilizce soru yazın.
- Yanıtı bir cümleyle başlatın; ‘because’ ya da bir örnek ekleyerek genişletmesini isteyin.
- Son turda çocuğun size bir soru yöneltmesine izin verin ve cevabını dikkatle dinleyin.
Çocuk soruyu anlayıp kendi deneyiminden bir ayrıntı ekleyebildi mi? Bir sonraki deneme için yalnızca bir yeni soru saklayın.
Sık sorulan sorular
Çocuğum kelimeleri biliyor ama konuşurken duruyor. Nereden başlayalım?
Bildik bir okul konusuyla tek soruluk kısa konuşma başlatın. Cevabı tamamlaması için zaman tanıyın ve yalnızca iletişimi engelleyen noktaları sonradan ele alın.
Evde konuşma çalışması okul dersinin yerini tutar mı?
Hayır. Evdeki kısa konuşma, okulda öğrenilenleri kullanmak için ek fırsattır. Müfredat ve değerlendirme hakkında çocuğun öğretmenine danışın.
Yerel bağlam kaynağı
MEB, 2–8. sınıf temel eğitim ve 9–12. sınıf ortaöğretim İngilizce öğretim programlarını kabul ederek 2025–2026'dan itibaren kademeli uygulamaya koydu.
MEB Talim ve Terbiye Kurulu — İngilizce Dersi Öğretim Programlarında Güncelleme YapıldıKontrol tarihi: